W czwartek częściowe zaćmienie słońca

Już jutro (czwartek, 10. czerwca) nad Polską będzie można podziwiać częściowe zaćmienie słońca. To jedno z najciekawszych zjawisk astronomicznych 2021 roku. W naszym kraju widoczna będzie jedynie częściowa faza zaćmienia pierścieniowego, zwanego też obrączkowym. Gdzie i kiedy je oglądać ?

Najlepszy widok na zaćmienie będą mieli mieszkańcy Kanady, Grenlandii czy Rosji. To właśnie tam nastąpi faza całkowita, kiedy Księżyc znajdzie się dokładnie pomiędzy Ziemią i Słońcem. W północnej Europie, północnej Azji i północno wschodniej części USA widoczne będzie zaćmienie częściowe. Pomimo, że tarcza słoneczna zasłonięta będzie jedynie częściowo i tak warto obserwować to rzadkie zjawisko.

Kiedy oglądać zaćmienie? 

Częściowe zaćmienie słońca w Polsce nastąpi już jutro (10. czerwca) od godzin przedpołudniowych do wczesnego popołudnia. Początek będzie miał miejsce o 11:40 w rejonie Świnoujścia. Najpóźniej Księżyc na tle tarczy słońca zobaczą mieszkańcy Podkarpacia – około 12:05. Tam też będzie ono najmniej widoczne. Nasz naturalny satelita przykryje tam zaledwie 6% tarczy słońca. Najwięcej, bo ponad 15% naszej dziennej gwiazdy “zniknie” za Księżycem na wybrzeżu. W centralnej Polsce (rejon Warszawy i Łodzi) maksymalnie będzie to 10%.

Samo zaćmienie będzie trwało w sumie około 2 godzin. Maksimum będzie dość krótkie i trwać będzie około 7 do 10 minut. W zależności od regionu, przypadnie na okres od około 12:30 do 12:50. Koniec zaćmienia nastąpi na południowym zachodzie kraju około 13:40, a na północnym wschodzie krótko po 14:00.

Czy pogoda dopisze?

Warunki obserwacyjne będą ogólnie średnie. Niestety nad znaczną częścią Polski, zwłaszcza w północno-zachodniej części kraju. Miejscami na Pomorzu Zachodnim i w Wielkopolsce mają zalegać chmury, które utrudnią, lub nawet uniemożliwią obserwacje. Na szczęście pozostałe regiony Polski powinny być albo wolne od chmur, albo jedynie częściowo przykryte przez obłoki pięter wysokiego i średniego. Zmniejszą one blask słońca i pozwolą na nieco bezpieczniejszą obserwację.

Jak oglądać zaćmienie? 

Aby zobaczyć zjawisko częściowego zaćmienia słońca, potrzebne będzie pewne przygotowanie. Dobrym wyborem będzie wywołana klisza, zaciemnione szkiełko, czy ciemny filtr fotograficzny. Oczywiście najlepszym wyborem jest filtr astronomiczny do obserwacji słońca, tzw. folia Baadera. Przypomina on folię aluminiową, ale jest znacznie delikatniejszy i blokuje promienie UV, jednocześnie wpuszczając bardzo niewielką ilość światła słońca. Co więcej, jest śmiesznie tania – za niewielki kawałek, wystarczający do nałożenia na teleskop czy okulary lornetki zapłacimy tylko kilka złotych!

Nigdy nie patrzcie bezpośrednio w słońce nieuzbrojonym okiem. Obserwacja bez specjalistycznego filtra przez lornetkę czy teleskop to niemal pewne uszkodzenie oka! Metody chałupnicze również są niewskazane! Okulary przeciwsłoneczne czy maska spawalnicza również nie spełnią swojej roli – te pierwsze jedynie chronią przed refleksami świetlnymi. Maska spawalnicza z kolei nie zapewnia wystarczającej ochrony przy obserwacjach przez teleskop czy lornetkę, które skupiają obserwowane światło. Zakładając filtr na teleskop, lornetkę, czy aparat, umieśćcie go na samym początku “drogi” jaką pokonuje w urządzeniu światło. Zapobiegnie to nagrzaniu i w efekcie uszkodzeniu optyki, czy elementów wewnątrz aparatu czy teleskopu.

Całkowite zaćmienie w Polsce za ponad 100 lat

Kiedy w Polsce zobaczymy całkowite zaćmienie słońca? Nie prędko. Zjawisko to w swojej pełnej krasie widoczne będzie dokładnie za 114 lat, czyli w 2135 roku. Z kolei zaćmienie pierścieniowe będzie miało miejsce nieco wcześniej bo w lipcu 2075 roku i będzie widoczne w całym kraju, z fazą całkowitą na południu Polski. Kolejne zaćmienie pierścieniowe nad Polską nastąpi w lipcu 2093 roku i będzie widoczne na zachodzie i południowym zachodzie jako całkowite. Następnie czeka nas wspomniane zaćmienie całkowite w 2135 roku na południu, oraz w 2142 roku na północy kraju.

O ile nie wynajdziemy długowieczności w najbliższym czasie, to będziemy musieli zadowolić się zaćmieniami częściowymi, lub pojechać za granicę, aby obserwować całkowite zaćmienie słońca. Następna okazja na obserwację częściowego zaćmienia nad Polską już za niecałe półtora roku – 25. października 2022. Wówczas na terenie całego kraju widoczne będzie głębokie, częściowe zaćmienie słońca. Kolejne nastąpi 29. marca 2025 roku. Z kolei 12 sierpnia 2026 roku nastąpi pierwsze od 2015 roku całkowite zaćmienie nad Europą. Ostatni raz mieszkańcy Polski (a konkretniej Podlasia) mieli okazję widzieć zaćmienie całkowite w 1954 roku.

Grafika ilustracyjna: pixabay.com
Treści zawarte na stronie podlegają prawu autorskiemu. Ponowne wykorzystanie tekstów, grafik, filmów, czy pozostałych komponentów strony w całości, bądź we fragmentach bez podania źródła, lub pisemnej zgody redakcji jest kradzieżą i będzie podstawą do wszczęcia postępowania karnego.

Piotr Karcz

Informatyk z pasji i powołania. Prognosta i synoptyk, miłośnik fotografii i historii.

© 2021 INCUS Group